Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi
Dövlət Avtomobil Nəqliyyatı Xidməti, Hüquqi təminat və nəzarət işinin təşkili şöbəsi, Hüquqi təminat sektoru, aparıcı məsləhətçi

Müsahibə proqramı üzrə məsul şəxslər:
Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi
Dövlət qulluğu məsələləri şöbəsi, Vəzifə təlimatları və elanlarla iş sektoru böyük məsləhətçi
Elnur Abbasov
Əlaqə vasitələri:
Email: e.abbasov@dim.gov.az
Telefon: (012)465 87 93 daxili: 123,136


  1. Dövlət və hüquq anlayışı: Dövlətin anlayışı, mahiyyəti, aparatı, funksiyaları. Dövlət haqqında əsas nəzəriyyələr. Hüququn anlayışı, mahiyyəti, ona təsir edən amillər (sosial, iqtisadi, mənəvi, dini, siyasi və s.). Hüquq haqqında əsas nəzəriyyələr. Hüququn funksiyaları [1; 2; 3; 4; 5; 6]
    • Hüquq mənbələri: Hüquq mənbələrinin anlayışı və təsnifatı. Hüquqi adət. Məhkəmə presedenti. Normativ hüquqi akt. Hüquqi doktrina. Müqavilə [1; 2; 3; 4; 5; 6]
      • Hüquq prinsipləri: Hüquq prinsiplərinin anlayışı, əhəmiyyəti, təsnifatı [1; 2; 3; 4; 5; 6]
        •  Hüquq normalarının anlayışı və onların tətbiqi prosesləri: Hüquq normalarının anlayışı, əlamətləri, növləri. Hüquq normalarının digər sosial normalarla əlaqəsi və fərqi. Hüquq normasının məntiqi quruluşu. Hüquqi və qeyri-hüquqi normaların fərqi. Hüququn realizəsi və onun formaları. Hüququn tətbiqi anlayışı və onun mərhələləri. Hüquqtətbiqetmə aktları. Hüquq normalarının təfsirinin anlayışı və növləri (rəsmi və qeyri-rəsmi təfsir). Hüquqauyğun davranış formaları. Hüquq düşüncəsi [1; 2; 3; 4; 5; 6]
          • Hüquq sistemi: Hüquq sisteminin anlayışı və strukturu. Hüquq sahəsinin, institutlarının anlayışı, təsnifatı. Ümumi və xüsusi hüquq. Hüququn sahələrə bölünməsinin meyarları. Hüquqi tənzimləmənin predmeti və metodu. Milli və beynəlxalq hüquq [1; 2; 3; 4; 5; 6]
            • Hüquq məsuliyyəti: Hüquq pozuntusunun anlayışı və əlamətləri. Hüquqpozmanın tərkibi. Hüquq məsuliyyətinin anlayışı, əlamətləri, növləri (mülki, cinayət və inzibati məsuliyyət, həmçinin maddi məsuliyyət). Hüquq məsuliyyətinə cəlb edilmənin və hüquq məsuliyyətindən azad edilmənin əsasları [1; 2; 3; 4; 5; 6]
              • Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi üzrə: Mülki hüquq xüsusi hüququn əsas sahəsi kimi. Mülki hüququn predmeti, metodologiyası, mənbələri və prinsipləri. Mülki hüquqda analogiya. Mülki hüquq və fəaliyyət qabiliyyəti. Hüquqi şəxs anlayışı və onun növləri. Hüquqi şəxs haqqında əsas nəzəriyyələr. Hüquqi şəxsin hüquq qabiliyyəti.  Hüquqi şəxsin yaradılması. Hüquqi şəxsin nizamnaməsi. Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı. Hüquqi şəxsin yenidən təşkili. Hüquqi şəxsin ləğvi. Kommersiya təşkilatları. Təsərrüfat ortaqlıqları və cəmiyyətləri. Məhdud məsuliyyətli cəmiyyət. Səhmdar cəmiyyəti. Açıq səhmdar cəmiyyəti. Qapalı səhmdar cəmiyyəti. Mülkiyyət hüququnun anlayışı və məzmunu. Mülkiyyət hüququnun subyektləri. Fiziki və hüquqi şəxslərin mülkiyyət hüququ. Dövlət mülkiyyəti hüququ. Bələdiyyələrin mülkiyyət hüququ. Mülkiyyət hüququn məhdudlaşdırılmasının əsasları. Mülkiyyətçi olmayan şəxslərin hüquqları. İddia müddəti anlayışı. İddia müddətləri.  İddia müddətinin şamil edilmədiyi tələblər. Əqdlər anlayışı. Öhdəlik hüququnun ümumi müddəaları. Mülki-hüquqi müqavilələrin növləri. Alqı-satqı müqaviləsi. Sərnişin daşınması müqaviləsi. Sərnişin daşınmasının qiyməti. Sərnişinin başqa şəxslə əvəz edilməsi. Sərnişin daşınması müqaviləsinin daşıma başlayanadək ləğvi. Sərnişin daşınmasının həyata keçirilməsi və daşıyıcının məsuliyyəti. Sərnişin daşınmaları zamanı qarşısıalınmaz qüvvə. Sərnişinin pretenziyalarının ödənilməsi. Daşıyıcının məsuliyyətinin məhdudlaşdırılması. Yük daşınması müqaviləsi. Yük göndərən və yük alan. Ekspeditor. Nəqliyyat komisyonçusu. Yük göndərənin zəruri məlumatları. Qaimə. Yükün qablaşdırılması. Yükə dair sərəncam vermək hüququ. Yükün çatdırılması zamanı maneələr. Yük daşıyıcısının məsuliyyəti. Yükə girov hüququ. Yüklərin daşınması zamanı iddia müddətləri. Mülki hüquq pozuntuları (deliktlər) anlayışı. Zərər vurulmasının qarşısının alınması.  Mülki hüquq pozuntuları üçün məsuliyyətin əsasları. Hüquqi və ya fiziki şəxsin öz işçisi tərəfindən törədilmiş mülki h
                •  Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi üzrə: Mübahisələrin məhkəməyə aidiyyəti. Mübahisələrin ümumi məhkəmələrə aidiyyəti, Mübahisələrin inzibati-iqtisad məhkəmələrinə aidiyyəti. İşdə iştirak edən şəxslərin tərkibi. İşdə iştirak edən şəxslərin hüquq və vəzifələri. Birinci instansiya məhkəməsində icraat. Apellyasiya məhkəməsində icraat. Kasasiya instansiyası məhkəməsində icraat [8]
                  •  Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi üzrə: İnzibati xəta anlayışı. Fiziki şəxslərin inzibati məsuliyyəti. Vəzifəli şəxslərin  inzibati məsuliyyəti. Hüquqi şəxslərin inzibati məsuliyyəti. İnzibati tənbeh növləri. İnzibati xətalar haqqında işlərə baxmaq səlahiyyəti olan orqanlar (vəzifəli şəxslər). İnzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatı rədd edən hallar. İnzibati xəta haqqında iş üzrə icraata başlama. İnzibati xəta haqqında işlərə baxılması. Hava, dəniz, çay, avtomobil və dəmir yolu nəqliyyatında olan qaydalar əleyhinə inzibati xətalar. Yol hərəkətinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi qaydaları əleyhinə olan inzibati xətalar [9]
                    •   Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi üzrə: Azərbaycan Respublikasında vergi sistemi. Dövlət vergiləri. Gəlir vergisinin dərəcəsi. Əlavə dəyər vergisi. Yol vergisi. Sadələşdirilmiş vergi və onun dərəcələri. Fərqlənmə nişanı. Xüsusi fərqlənmə nişanı [10]
                      •  Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsi üzrə: Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin tətbiqi dairəsi. İnzibati mübahisələrin məhkəmə aidiyyəti. İnzibati-iqtisadi məhkəmələr və məhkəmə kollegiyaları. İnzibati məhkəmə icraatının prinsipləri. Etirazlar. Məhkəmə aktlarını və sənədlərini təqdimetmə. Prosessual müddətlər. Proses iştirakçıları. İddianın növləri. Məhkəmə qaydasında tətbiq edilən müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbirləri. Birinci instansiya məhkəməsində icraat. Məhkəmə qərarları. Apellyasiya instansiyası məhkəməsində şikayət üzrə icraat. Kassasiya instansiyası məhkəməsində şikayət üzrə icraat. Yeni açılmış hallar üzrə icraat. Prosessual xərclər. Məhkəmə qərarlarının icrası. Normativ xarakterli aktların qanunauyğunluğunun mübahisələndirilməsinə dair iddialar üzrə icraat. [11]
                        • “Nəqliyyat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu [12]
                          • “Avtomobil nəqliyyatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu [13]
                            • “Avtomobil yolları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu [14]
                              • “Azərbaycan Respublikasında nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2018-ci il 12 yanvar tarixli 1785 nömrəli Fərmanı [15]
                                • “Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyinin Dövlət Avtomobil Nəqliyyatı Xidmətinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2011-ci il 20 iyul tarixli 472 nömrəli Fərmanı [16]
                                  • “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2015-ci il 29 dekabr tarixli 96-VQ nömrəli Qanununun tətbiqi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 15 fevral tarixli 795 nömrəli Fərmanı [17]
                                    • “İnzibati xətalar haqqında işlərə baxmağa səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslərin Siyahısı”nın təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 23 fevral tarixli 1256 nömrəli Fərmanı [18]
                                      • “Rayon (şəhər) məhkəmələrinin baxdığı inzibati xətalar haqqında işlər üzrə protokol tərtib etmək səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslərin Siyahısı”nın təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 3 may tarixli 1361 nömrəli Fərmanı [19]
                                        • “Avtovağzal və avtostansiya haqqında Əsasnamə”nin təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 5 fevral tarixli 22 nömrəli qərarı [20]
                                          • “Azərbaycan Respublikasında avtomobil nəqliyyatı vasitələri ilə sərnişin və yük daşımalarına görə verginin ödənilməsi xüsusiyyətləri, habelə “Fərqlənmə nişanı” və “Xüsusi fərqlənmə nişanı”nın tətbiq edilməsi Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2006-cı il 9 fevral tarixli 40 nömrəli qərarı [21]
                                            •   “Avtomobil nəqliyyatı ilə müntəzəm şəhərdaxili (rayondaxili), şəhərlərarası (rayonlararası) və beynəlxalq marşrutlar üzrə sərnişin daşımalarına daşıyıcıların cəlb olunmasına dair müsabiqənin keçirilməsi Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər  Kabinetinin 2009-cu il 3 aprel tarixli 52 nömrəli qərarı [22]
                                              •  “Avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin və yük daşımalarını yerinə yetirən daşıyıcılar tərəfindən sərəncamında olan avtonəqliyyat vasitələrinin texniki vəziyyətinin reysqabağı yoxlanılması, sürücülərin reysqabağı tibbi müayinəsinin keçirilməsi Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 24 aprel tarixli 71 nömrəli qərarı [23]
                                                • “Sərnişin və yük daşımaları üçün avtonəqliyyat vasitəsinə lisenziya kartı verilərkən, habelə lisenziya kartı verildikdən sonra rübdə bir dəfə həmin avtonəqliyyat vasitəsinin texniki, istismar, təhlükəsizlik və ekoloji tələblərə uyğunluğunun yoxlanılması və həmin yoxlamanın aparılması Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 20 may tarixli 82 nömrəli qərarı [24]
                                                  •  “Avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin və baqaj daşınması Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 17 sentyabr tarixli 141 nömrəli qərarı [25]
                                                    • “Avtomobil nəqliyyatı ilə yüklərin daşınması Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 17 sentyabr tarixli 142 nömrəli qərarı [26]
                                                      •  Avtomobil nəqliyyatı ilə beynəlxalq sərnişin və yük daşımalarının həyata keçirilməsi ilə bağlı bəzi məsələlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 24 dekabr tarixli 244 nömrəli qərarı [27]
                                                        • “Ümumi istifadədə olan avtomobil nəqliyyatı ilə ölkədaxili sərnişin və yük daşımalarını yerinə yetirən sürücülərin iş və istirahət rejiminə, iş şəraitinin xüsusiyyətlərinə dair Qaydalar”ın təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2016-cı il 10 mart tarixli 118 nömrəli qərarı [28]

                                                          Ədəbiyyat:

                                                          1.  Əsgərov Z.A., Nəsirov E.H., İsmayılov M.İ. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası və hüququn əsasları. B., 2005.
                                                          2.  Məmmədov İ. Dövlət və hüquq nəzəriyyəsi (2 cilddə). B., 2005.
                                                          3.  Xropanyuk V.N. Dövlət və hüquq nəzəriyyəsi (Azərbaycan dilinə tərcümə). B., 1993.
                                                          4.  Həsənov E.M. Azərbaycanın dövlət və hüququnun əsasları, Azərnəşr, Bakı – 2009.
                                                          5.  Марченко М.Н. Теория государства и права: Учебник.-2-е изд., перераб. и доп. – М.: ТК Велби, Изд-во Просрект, 2005.
                                                          6.  Теория государства и права. Курс лекций. Под ред. Н.И. Матузова, А.В.Малько. – 2-е изд., перераб. и доп. М., 2005.
                                                          7.   Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi. 28 dekabr 1999-cu il.
                                                          8. Azərbaycan Respublikasi Mülki Prosessual Məcəlləsi. 28 dekabr 1999-cu il.
                                                          9.  Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi. 11 iyul 2000-ci il.
                                                          10. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi. 11 iyul 2000-ci il.
                                                          11. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsi.
                                                          12. “Nəqliyyat haqqında” Azərbaycan Respublikasının 1999-cu il 11 iyun 683-IQ nömrəli Qanunu. 
                                                          13.  “Avtomobil nəqliyyatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2008-ci il 1 aprel tarixli 556-IIIQ Qanunu.
                                                          14.  “Avtomobil yolları haqqında” Azərbaycan Respublikasının 1999-cu il 22 dekabr tarixli  778-IQ nömrəli Qanunu. 
                                                          15.  “Azərbaycan Respublikasında nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2018-ci il 12 yanvar tarixli 1785 nömrəli Fərmanı.
                                                          16.  “Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyinin Dövlət Avtomobil Nəqliyyatı Xidmətinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2011-ci il 20 iyul tarixli 472 nömrəli Fərmanı.
                                                          17.  “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2015-ci il 29 dekabr tarixli 96-VQ nömrəli Qanununun tətbiqi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 15 fevral tarixli 795 nömrəli Fərmanı.
                                                          18.  “İnzibati xətalar haqqında işlərə baxmağa səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslərin Siyahısı”nın təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 23 fevral tarixli 1256 nömrəli Fərmanı.
                                                          19.  “Rayon (şəhər) məhkəmələrinin baxdığı inzibati xətalar haqqında işlər üzrə protokol tərtib etmək səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslərin Siyahısı”nın təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 3 may tarixli 1361 nömrəli Fərmanı.
                                                          20.   “Avtovağzal və avtostansiya haqqında Əsasnamə”nin təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 5 fevral tarixli 22 nömrəli qərarı.
                                                          21. “Azərbaycan Respublikasında avtomobil nəqliyyatı vasitələri ilə sərnişin və yük daşımalarına görə verginin ödənilməsi xüsusiyyətləri, habelə “Fərqlənmə nişanı” və “Xüsusi fərqlənmə nişanı”nın tətbiq edilməsi Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2006-cı il 9 fevral tarixli 40 nömrəli qərarı.
                                                          22.  “Avtomobil nəqliyyatı ilə müntəzəm şəhərdaxili (rayondaxili), şəhərlərarası (rayonlararası) və beynəlxalq marşrutlar üzrə sərnişin daşımalarına daşıyıcıların cəlb olunmasına dair müsabiqənin keçirilməsi Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər  Kabinetinin 2009-cu il 3 aprel tarixli 52 nömrəli qərarı.
                                                          23.   “Avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin və yük daşımalarını yerinə yetirən daşıyıcılar tərəfindən sərəncamında olan avtonəqliyyat vasitələrinin texniki vəziyyətinin reysqabağı yoxlanılması, sürücülərin reysqabağı tibbi müayinəsinin keçirilməsi Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 24 aprel tarixli 71 nömrəli qərarı.
                                                          24.  “Sərnişin və yük daşımaları üçün avtonəqliyyat vasitəsinə lisenziya kartı verilərkən, habelə lisenziya kartı verildikdən sonra rübdə bir dəfə həmin avtonəqliyyat vasitəsinin texniki, istismar, təhlükəsizlik və ekoloji tələblərə uyğunluğunun yoxlanılması və həmin yoxlamanın aparılması Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 20 may tarixli 82 nömrəli qərarı.
                                                          25.   “Avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin və baqaj daşınması Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 17 sentyabr tarixli 141 nömrəli qərarı.
                                                          26.  “Avtomobil nəqliyyatı ilə yüklərin daşınması Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 17 sentyabr tarixli 142 nömrəli qərarı.
                                                          27.  Avtomobil nəqliyyatı ilə beynəlxalq sərnişin və yük daşımalarının həyata keçirilməsi ilə bağlı bəzi məsələlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 24 dekabr tarixli 244 nömrəli qərarı.
                                                          28. “Ümumi istifadədə olan avtomobil nəqliyyatı ilə ölkədaxili sərnişin və yük daşımalarını yerinə yetirən sürücülərin iş və istirahət rejiminə, iş şəraitinin xüsusiyyətlərinə dair Qaydalar”ın təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2016-cı il 10 mart tarixli 118 nömrəli qərarı.